Onderzoek naar mogelijkheden windenergie in het gebied op de grens van de gemeenten Almelo, Tubbergen en Twenterand.

De gemeenten Almelo, Tubbergen en Twenterand en de provincie Overijssel onderzoeken samen de mogelijkheden voor windmolens in het gebied op de grens van de drie gemeenten. In een gezamenlijk proces worden alle belangrijke onderwerpen in kaart gebracht, zoals landschappelijke voorwaarden, zorgen om gezondheid en de mogelijkheden voor een zo eerlijk mogelijke verdeling van alle lusten en lasten. Inwoners, ondernemers en belanghebbenden krijgen daarbij gelegenheid hun inbreng te leveren. Rond de zomer van 2022 moet duidelijk zijn wat er wel en niet mogelijk is.

We vinden het belangrijk dat de mensen uit en rondom het gebied over gemeentegrenzen heen mee kunnen denken en praten. Dat kon om te beginnen tijdens de eerste bijeenkomst op maandag 14 februari 2022.

Startbijeenkomst maandag 14 februari 2022

Op maandagavond 14 februari organiseerden de drie gemeenten, in samenwerking met de Provincie Overijssel en onderzoeksbureau Bosch & Van Rijn, een startbijeenkomst in Wijkcentrum De Schelf in Almelo. Tijdens de startbijeenkomst kregen inwoners uitleg over het verkennende onderzoek naar de mogelijkheden van windmolens in het ATT-gebied. Daarnaast konden inwoners in gesprek met vertegenwoordigers van hun eigen gemeente, om over de ontwikkelingen binnen de eigen gemeentegrens te spreken. Tijdens een open gesprek met inwoners werden vragen, zorgen en ideeën over het ATT-gebied geïnventariseerd en zoveel mogelijk terplekke beantwoord. Een groot deel van de opbrengst vindt u ook terug in de meest gestelde vragen op deze pagina.

Naast de veel gestelde vragen zijn ook de ideeën en zorgen rondom de realisatie van windmolens in het ATT-gebied verzameld. Een overzicht hiervan vindt u hieronder.

Hoe verder?

Alle deelnemers aan, en geïnteresseerden in, de startbijeenkomst ontvangen een terugkoppeling van de avond. De input die opgehaald is tijdens de startbijeenkomst gebruiken we om een de meest gestelde vragen mee aan te vullen. Naast deze terugkoppeling gaan gemeenten op verschillende manieren in gesprek met betrokken inwoners.

  • Eén-op-één gesprekken
    Met een selecte groep betrokken inwoners, worden één-op-één gesprekken georganiseerd. De inwoners worden door de ambtenaren van de specifieke gemeenten geselecteerd. Tijdens deze gesprekken krijgen inwoners nogmaals de kans hun aandachtspunten te bespreken en zorgen te uiten.
     
  • De ATT-gebiedsgroep
    Naast de één-op-één gesprekken houden de gemeenten betrokken inwoners graag aangehaakt. Voor inwoners die actief willen meedenken over de mogelijkheden voor windenergie, starten we met een gebiedsgroep met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden uit Almelo, Tubbergen en Twenterand (ATT). Leden van deze groep denken actief mee over het onderzoek en aangedragen ideeën en bedenkingen. De ATT-gebiedsgroep neemt geen besluiten, maar is een belangrijke gesprekspartner voor gemeenten en provincie.

Een gezamenlijk onderzoeksproces

Daar waar de grenzen van de gemeenten Almelo, Tubbergen en Twenterand elkaar raken, ligt een kansrijk gebied voor windenergie. De ontwikkeling van windenergie in de ene gemeente raakt daardoor altijd de beide andere gemeenten. Inwoners uit dit gebied geven aan dat zij het gebied waar de gemeentegrenzen elkaar raken niet als drie losse gebieden zien, maar als één geheel. Ook de provincie ziet hier gemeente overstijgende kansen. De gemeenten Almelo, Tubbergen en Twenterand hebben daarom besloten om te starten met een gezamenlijk proces met aandacht voor alle voors en tegens van windmolens. Met ondersteuning van de provincie is een plan van aanpak voor het gebied Almelo, Tubbergen Twenterand (hierna ATT) gemaakt.

Rond de zomer 2022 duidelijkheid

De komende periode wordt gebruikt om onderzoek te doen. In de onderzoeksperiode wordt aandacht besteed aan het bespreken en onderzoeken van eventuele zorgen over gezondheid, de landschappelijke voorwaarden en een zo eerlijke mogelijk verdeling van lusten en lasten. Het is de bedoeling dat rond de zomer van 2022 duidelijk is wat er ruimtelijk en technisch wel of niet kan in het gebied en hoe er rekening kan worden gehouden met de zorgen en wensen van de inwoners en andere partijen. Mede op basis van deze onderzoeksresultaten kunnen de gemeenteraden beslissen of en waar windenergie mogelijk is in het gebied op de grens van Almelo, Tubbergen en Twenterand.

Meest gestelde vragen (FAQ)

Onderzoeksbureau / onafhankelijkheid / onderzoeksmethode

Hoe wordt de onafhankelijkheid van onderzoeksbureau Bosch & Van Rijn bepaald en gecontroleerd?

Het onderzoek wordt kritisch gevolgd door de gemeenteraden met bijzondere aandacht voor gezondheidsaspecten voor inwoners.

Het onderzoek is gebaseerd op literatuurstudies en modellen, is dit voldoende?

In het onderzoek van Bosch en Van Rijn wordt toegelicht hoe, en op basis van welke bronnen, bepaalde conclusies bereikt zijn. Inwoners of andere partijen kunnen deze methode en bronnen controleren. Op dit moment is het onderzoek een eerste verkenning naar de mogelijkheden voor wind in het ATT-zoekgebied. Om de exacte effecten van windturbinegeluid op een specifieke locatie in beeld te brengen, is nader onderzoek nodig. In latere fasen kan onderzoek naar de effecten meer in detail en meer lokaal worden ingevuld. De gebruikte modellen voor effectenberekening moeten voldoen aan wettelijke bepalingen. We doen er alles aan om aan de voorkant alles goed te berekenen. Bepalingen moeten uiteindelijk in omgevingsvergunningen worden vastgelegd. Gemeente en/of de Omgevingsdienst Twente controleren de voorwaarden uit de omgevingsvergunning.

Hoe kunnen inwoners controleren dat normen/afstanden goed gemotiveerd zijn en nageleefd worden?

In het onderzoek van Bosch en van Rijn wordt toegelicht hoe we tot de conclusies zijn gekomen en op basis van welke bronnen deze zijn bereikt. Inwoners of andere partijen kunnen these methoden en bronnen controleren. Om de geluidsnormen naar vuistregelafstanden te vertalen worden in het onderzoek modelmatig enkele verkennende geluidsberekeningen uitgevoerd. In het rapport staat een verwijzing naar de rekenmethode die door het model wordt gebruikt. Door de complexiteit van de rekenregels is deze voor de meeste inwoners wellicht moeilijk te controleren, maar een derde partij die bekend is met geluidsberekeningen kan dit wel doen.

Bij het in kaart brengen van de ruimtelijke belemmeringen wordt rekening gehouden met de gasleiding die door het zoekgebied ATT loopt (buisleiding).

Waarom voert Bosch en van Rijn nog een keer GIS onderzoek uit? De belemmeringen zijn toch al in kaart gebracht (voor Tubbergen?)?

De belemmeringen worden nu voor het hele zoekgebied, gemeentegrensoverschrijdend, in kaart gebracht. In de scenario's van het verkennend ruimtelijk technisch onderzoek door Bosch en van Rijn proberen wij verder inzicht te krijgen in de mogelijkheden en belemmeringen bij gebruik van de ‘oude norm’ en strengere normen.

Landelijk loopt de procedure voor de PlanMER windturbine normen; waarom wachten jullie niet daarop?

Bosch en Van Rijn werkt opzettelijk met een aantal scenario’s voor normen en afstanden. In deze scenario’s proberen wij inzicht te krijgen in de mogelijkheden en belemmeringen bij gebruik van ‘oude’ en strengere normen. Wij houden de landelijke ontwikkelingen en informatie nauwgezet in de gaten.

Tubbergen heeft al een analyse uitgevoerd (naast de kaarten van Prowind) waaruit 3 mogelijke locaties kwamen. Waarom staat er in het zoekgebied ATT dan nog zo’n groot gebied in Tubbergen?

Tubbergen wordt nu op dezelfde wijze meegenomen in het onderzoek als de gemeenten Almelo en Twenterand. Vorige onderzoeken zijn daarom nu nog niet meegenomen in het kaartbeeld.

Afstand en geluidsnormen

Kijken jullie naar voorbeelden elders in Europa (Denemarken en Duitsland worden genoemd) voor de (afstands-)normen voor windturbines i.v.m. gezondheid?

In het landelijk onderzoek naar afstandsnormen dat nu wordt uitgevoerd, wordt gekeken naar windturbinenormen in Europa. Voor de uiteindelijke toetsing van een windpark in Nederland worden altijd de geldende Nederlandse of lokale normen toegepast. Elk land maakt bij het opstellen van deze normen een eigen afweging tussen verschillende ruimtelijke belangen. Nederland hoeft daarin niet per se tot dezelfde conclusies te komen als omliggende landen.

Welke afstands- en geluidsnormen worden in het verkennende onderzoek naar windmolens in het ATT-gebied gehanteerd?

In het verkennend ruimtelijk-technisch onderzoek wordt in de gevoeligheidsanalyse gewerkt met de vuistregelafstanden van 400 meter (die ongeveer overeenkomt met de ‘oude norm’ van 47 dB Lden[1]) en de afstanden van 600 en 800 meter (die overeenkomen met strengere normen).

Het zoekgebied is aangeduid met een afstand van 1 km ten opzichte van woonkernen, naar de wens die de gemeenteraad in een motie heeft gegeven. De gemeenteraad van Twenterand heeft in het besluit over de Startnota RES de afstand van 1 km ten opzichte van woonbebouwing meegegeven. In het gebiedsproces zoeken we met de omgeving naar optimale locaties. T.o.v. elke woning 1 km zou echter betekenen dat er in heel Twente geen mogelijkheden zijn.

Vanuit wettelijke normen voor geluid en veiligheid werden vaak theoretische richtafstanden (gebaseerd op rekenregels en een referentiewindturbine) gehanteerd tussen windmolen en object (zoals woonkernen, woningen, wegen of buisleidingen). Voor geluid bij een bepaald type windturbine bijvoorbeeld 300 meter t.o.v. losse woningen en 500 meter t.o.v. woonkernen. Deze oude milieunormen mogen nu niet meer zo worden gehanteerd.

Wij houden de landelijke ontwikkelingen en informatie nauwgezet in de gaten. Als er landelijk nieuwe normen komen (naar verwachting in werking medio 2023), moet daar rekening mee gehouden worden. Voor de onderlinge afstand tussen windturbines wordt als stelregel 3 á 4 keer de rotordiameter aangehouden.

Voor de onderlinge afstand tussen de windturbines wordt als stelregel 3 á 4 x de rotordiameter aangehouden.


[1] De Lden is een Europese maat om de geluidsbelasting door omgevingslawaai over een heel etmaal uit te drukken. Met ingang van 2004 werd het gebruik van de Lden in alle Europese landen verplicht. Dit hing samen met de implementatie van de Europese Richtlijn Omgevingslawaai

Waarom wordt er aan een verkennend onderzoek gewerkt terwijl landelijke normen/richtlijnen nog niet duidelijk zijn?

Als er landelijk andere of strengere normen komen, moet het onderzoek daar rekening mee houden. Bij strengere normen wordt het potentieel voor wind in dit zoekgebied kleiner. Dat betekent dat het RES-bod met andere mogelijkheden moet worden ingevuld.

Wordt laagfrequent geluid meegenomen in het onderzoek van Bosch & Van Rijn?

Aan deze, en andere zorgen, kan Bosch en van Rijn in het memo extra aandacht besteden.

Wat is het doel van het memo? Is dat een algemeen verhaal of specifiek voor dit zoekgebied ATT?

In deze eerste verkennende fase kan Bosch en van Rijn niet alle vragen in detail uitwerken. Wel zal het memo zoveel mogelijk toegespitst worden op het zoekgebied ATT.

Gezondheid

Worden lange termijn gezondheidseffecten ook meegenomen?

Er is veel maatschappelijke discussie over de plek van de windmolenparken. Soms zijn dat bestaande parken, maar er worden ook nieuwe plekken gezocht voor windparken. Sommige mensen maken zich zorgen over de gevolgen van deze turbines als deze in de buurt van hun woonomgeving komen te staan. Zij maken zich zorgen over de grootte, horizonvervuiling, slagschaduw en geluidhinder. Maar ook of ze als bewoners wel door de overheid betrokken worden bij het maken van plannen. Wordt mijn stem wel gehoord? Ook leven er vragen over gezondheidseffecten. Het RIVM onderzoekt de gezondheidseffecten van geluid van windturbines. Lees hier het volledige onderzoek van het RIVM(externe link).

Maken hogere windmolens ook meer geluid?

Niet noodzakelijk. Het geluid heeft o.a. te maken met het toerental en de vormgeving van de rotorbladen.

Hoogte en opbrengsten windmolens

Met welke afmeting windmolens wordt in het verkennende onderzoek gerekend, en waarom?

In het ruimtelijk-technisch onderzoek rekenen wij met windturbines met een tiphoogte van 240 meter, omdat wij er van uit gaan dat windturbines van deze afmetingen op land gebruikelijk zullen zijn tegen de tijd dat in het ATT-gebied een windpark kan worden gerealiseerd. Dit baseren wij op de historische ontwikkeling van windturbineafmetingen in Nederland, op het gegeven dat windturbines van deze afmetingen nu al commercieel verkrijgbaar zijn en op de noodzaak voor grotere (meer kostenefficiënte) windturbines vanwege een constant dalende subsidiebijdrage vanuit het Rijk. In het rapport worden deze ontwikkelingen toegelicht.

Wat is de opbrengst van één windmolen en hoeveel draagt dit bij aan de totale doelstelling van ATT?

In het rapport van Bosch en van Rijn wordt een berekening gemaakt van de elektriciteitsproductie van verschillende formaten windturbines in het ATT-gebied. Uit de berekening blijkt onder andere dat een windturbine van 240 meter in het ATT-gebied circa 20.500 MWh per jaar zou procedure. Voor een vergelijkbare elektriciteitsprocedure zijn meer dan 800 EAZ windmolens nodig.

Windturbine type

Ashoogte (m)

Rotordiameter (m)

Tiphoogte (m)

Netto jaarproductie (MWh / jaar)

Benodigd aantal in vergelijking tot de E160

EAZ-12

(0,012 MW)

15

12

21

24,9

x 823

EWT DW61

(1,0 MW)

69

61

100

1.960

x 10,5

Nordex N131

(3,9 MW)

130

131

196

13.071

x 1,6

Enercon E160

(5,6 MW)

160

160

240

20.497

x 1

Hoeveel windturbines komen er mogelijk in het ATT-gebied?

In het gebiedsproces en het verkennende onderzoek kijken we naar de verschillende (on)mogelijkheden. Het aantal mogelijke windturbines staat met andere woorden nog niet vast.

Conclusies / resultaat

Wat levert het verkennende onderzoek naar windmolens in het ATT-gebied specifiek op voor inwoners?

Op dit moment spreken we van een eerste verkenning. In latere fasen kan onderzoek naar de effecten meer in detail en meer lokaal worden ingevuld.

Gebiedsproces / ATT-gebiedsgroep

Hoe wordt input van inwoners meegenomen in het verkennende onderzoek?

De vragen en zorgen van inwoners worden ingebracht voor het verkennend ruimtelijk technische onderzoek in deze verkennende fase. Ook in de ATT-gebiedsgroep kunnen deelnemende inwoners hun input geven.

Wat is de exacte rol van de ATT-gebiedsgroep?

Inbreng van inwoners willen we optimaal organiseren via o.a de ATT-gebiedsgroep.

Kunnen inwoners, naast de ATT-gebiedsgroep, op andere manieren hun. Stem laten horen?

Naast het rapport over het verkennend ruimtelijk-technisch onderzoek, wordt een verslag over de participatie-inbreng van inwoners gemaakt. Beide leveren de basis voor besluitvorming door colleges en raden over het vervolg van de samenwerking ATT voor wind. Inwoners kunnen altijd inbreng leveren bij de besluitvorming in de raden. In de ATT-gebiedsgroep kunnen verdere mogelijkheden en voorwaarden voor het gebiedsproces en de verdeling van lusten en lasten (minimaal 50% lokaal eigendom) vorm krijgen.

Hoe zit dat met de lokale klankbordgroepen van de 3 gemeenten t.o.v. de gemeentegrensoverschrijdende gebiedsgroep ATT?

De inwoners in de lokale klankbordgroep in Twenterand kiezen zelf hoe zij deze afstemming willen organiseren.

Samenwerking ATT-gemeenten

Waarom is er voor dit ATT-gebied gekozen? / Waarom is dit gebied in de RES Twente een kansrijk zoekgebied?

Onderzocht is welke gebieden in onze gemeenten juist niet en wel geschikt zijn voor windmolens. Daarbij is per gemeente gekeken naar normen voor veiligheid en geluid, beperkingen vanwege het vliegveld, de aanwezigheid van hoogspanningsleidingen en bijvoorbeeld afstandsnormen bij bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen. Uit deze onderzoeken komt het gebied op de grens van de gemeenten Almelo, Tubbergen en Twenterand naar voren als een mogelijk geschikte plek voor het plaatsen van windmolens. We vinden het belangrijk om hierover duidelijk te zijn. Of er daadwerkelijk windmolens kunnen komen, gaan we nu gezamenlijk in kaart brengen door vervolgonderzoek. Uiteindelijk beslissen de gemeenteraden over hun eigen gemeentebeleid en of zij wel of niet verder willen met gezamenlijke plannen. Juist daarom is het belangrijk om hierover goed met elkaar in gesprek te gaan.

Gebruiken gemeenten voor dit zoekgebied dezelfde richtlijnen en uitgangspunten?

Dit hangt in eerste instantie af van welke richtlijnen en uitgangspunten bedoeld worden. Voor wat betreft ruimtelijke kwaliteit kunnen er andere uitgangspunten gehanteerd worden.

Willen gemeenten misschien ook afstanden van minder dan 400 meter?

Daar is op dit moment geen beleid op vastgesteld bij de drie betrokken gemeenten.

Bestaat de kans dat alle benodigde windmolens binnen de gemeentegrens van één gemeente komen?

Elke gemeente heeft een eigen opgave voor het opwekken van duurzame energie. Momenteel zijn er geen afspraken gemaakt over het overnemen van elkaars opgave. Uiteindelijk moet blijken of alle gemeenten hun opgave zelf kunnen invullen.

Elke gemeente heeft eigen besluitvorming over (wind)beleid. Als 1 gemeente windturbines weigert, komt de totale opgave voor ATT dan bij de andere gemeenten te liggen?

Elke gemeente heeft een eigen opgave in te vullen. Als er eerder rekening gehouden is met windturbines en die blijken er toch niet te (kunnen) komen, dan moet de opgave op een andere manier ingevuld worden. Bijvoorbeeld door zon op land, of grootschalig zon op dak. Daarnaast kan het escalatiemodel vanuit de Provincie Overijssel in werking treden, waardoor de provincie een inpassingsplan kan inzetten.

Hoeveel vrijheid heeft elke individuele gemeente in dit proces?

Elke gemeente heeft autonomie in dit proces. De ATT-samenwerking is tot stand gekomen omdat ontwikkelingen in de ene gemeenten invloed hebben op inwoners van de andere gemeente(n). Pas wanneer de nieuwe colleges gevormd zijn en duidelijk is welke politieke keuzes gemaakt gaan worden, weten we precies hoe we verder kunnen.

Welke rol heeft de provincie in dit proces?

De provincie levert in eerste instantie een projectleider, die een faciliterende rol heeft.

Windmolens

Wegen de opbrengsten van een windturbine op tegen de nadelen (levenscyclusanalyse: CO2 uitstoot, materialen, afval)?

Een windmolen heeft de energie die benodigd is voor de productie in ongeveer 23 weken terugverdiend. Zie hiervoor ook het artikel: ‘Factcheck: windmolens kosten meer energie dan ze opleveren en helpen het klimaat niet’(externe link).

Hoe duurzaam is de volledige keten van windmolens (van productie tot afbraak)?

Wanneer de investering van een windmolen precies is terugverdiend is lastig te zeggen, dit is onder andere afhankelijk van de elektriciteitsprijs. We geven hieronder een rekenvoorbeeld, waaruit een economische terugverdientijd van zo’n 10 jaar volgt.

Rekenvoorbeeld

Een windturbine van het type E160 5,6 met een tiphoogte van 240 meter zal in het ATT-gebied een jaarlijkse elektriciteitsproductie van zo’n 20.500 MWh per jaar hebben (in het rapport wordt deze berekening nader toegelicht). Bij een elektriciteitsprijs van €50,- per MWh (€0,05 per kWh) betekent dit ca. €1,0 miljoen aan inkomsten door de verkoop van elektriciteit, per jaar. Uit een recent rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zijn voor de windturbine investeringskosten af te leiden van ca. €7,3 miljoen per jaar en jaarlijks terugkerende kosten (voor bijvoorbeeld onderhoud) van ca. €275.000 per jaar. De terugverdientijd is dan €7.300.000 / (€1.000.000 - €275.000) = 10 jaar.

We zijn op dit moment niet bekend met wetenschappelijk onderzoek naar bijvoorbeeld de gevolgen voor de natuur door erosie van bladen van windturbines op land. Het is wel bekend dat degelijk onderhoud de levensduur van windturbines kan verlengen.

Wegen de opbrengsten van een windturbine op tegen de nadelen (levenscyclusanalyse: CO2 uitstoot, materialen, afval)?

Een windmolen heeft de energie die benodigd is voor de productie in ongeveer 23 weken terugverdiend. Zie hiervoor ook het artikel: ‘Factcheck: windmolens kosten meer energie dan ze opleveren en helpen het klimaat niet’(externe link).

Waarom staan windmolens zo vaak stil, ook wanneer het waait?

Windturbines staan soms stil bij erg lage of extreem hoge windsnelheden. Daarnaast kan een windturbine stilstaan voor onderhoud, om hinder door slagschaduw te voorkomen, om aanvaringen met vogels/vleermuizen te voorkomen of omdat het elektriciteitsnet overbelast is. Al deze omstandigheden komen relatief weinig voor; meestal draaien windturbines wel. Soms is een windturbine recent gebouwd, maar nog niet in bedrijf genomen. Dit kan een reden zijn dat sommige windturbines voor langere aaneengesloten tijd stil te lijken staan.

Kunnen windmolens ’s nachts uitgezet worden om bijvoorbeeld nachtrust te bevorderen?

Om geluidsbelasting op gewenste momenten terug te brengen, is het mogelijk het vermogen van windturbines in de nacht te verminderen. Dit wordt bij windparken regelmatig toegepast om te voldoen aan de geluidsnorm, wanneer woningen zich op korte afstand van de windturbines bevinden. Dit gaat wel ten koste van de elektriciteitsopbrengst. In de praktijk zal het niet voorkomen dat windturbines de hele nacht stil worden gezet, omdat het verlies in elektriciteitsopbrengst dan te groot zal zijn.

Alternatieven

Waarom is een volledige inzet op bijvoorbeeld zonne-energie niet voldoende? Hebben we windenergie per se nodig?

Uiteindelijk zijn dit politieke keuzes. De opgave voor duurzame opwek staat en het is aan de gemeenten om daar zelf invulling aan te geven. Echter, het uitgangspunt is wel dat de lokale hoeveelheid opgewekte energie voor 60% afkomstig is uit windenergie en voor 40% uit zonne-energie. De capaciteit van het elektriciteitsnet is hier de reden voor. Windenergie legt minder beslag op de netcapaciteit. Daarnaast gebruiken we juist ook in de winter veel elektriciteit, terwijl zonnepanelen dan weinig elektriciteit opwekken. Windturbines produceren juist in de winter elektriciteit, wanneer de vraag groot is. Dit geldt ook voor de nachten.

Hoe gaan we om met mensen die zelfvoorzienend (willen) zijn?

Een ieder is vrij om maatregelen te treffen waardoor een woning zelfvoorzienend is.

Wat zijn de mogelijkheden voor alternatieven zoals geothermie en waterkracht (lateraal kanaal)?

Geothermie is op dit moment in Twente geen haalbare optie (negatieve businesscase). Dat komt omdat de warmte dieper zit dan op andere plekken in Nederland. Twente blijft wel aangehaakt bij het landelijke SCAN-programma dat landelijk onderzoek doet naar de mogelijkheden voor geothermie in Nederland. Gezien de lage potentie wordt er op dit moment nog niet in onderzoek in Twente geïnvesteerd. Waterkracht is op zeer beperkte schaal mogelijk. Bij de gemeente Almelo is een student betrokken die de mogelijkheden van energie uit water van het Lateraal kanaal onderzoekt.

Andere Twentse gemeenten kiezen niet voor wind, hoe zit dat?

Dit zijn veelal politieke keuzes. Gemeenten die niet voor wind kiezen vullen hun Regionale Energie Strategie (RES) bijdrage in door een groot aanbod aan hectare zon op land. Ook hier zijn tegenstanders voor te vinden, zoals LTO en natuurbeschermingsorganisaties).

Waarom wordt er onderzoek gedaan naar de mogelijkheid voor wind, terwijl er veel meer draagvlak is voor andere alternatieven?

Het is in dit geval en-en. We onderzoeken de mogelijkheden voor zon op dak, zon op land en windenergie. Alle opties voor duurzame energieopwekking worden door ons in beeld gebracht.

Energienetwerk

Hoe gaan we om met overbelasting van het elektriciteitsnetwerk (netcongestie)? Welke mogelijkheden zijn er om de netproblemen op te lossen?

Door integraal programmeren kunnen we onderling afspraken wat we op welk moment doen, om overbelasting van het netwerk zoveel mogelijk te beperken. Daarbij is een combinatie tussen zonne-energie en windenergie goed voor een optimale benutting van het elektriciteitsnetwerk.

In Duitsland staan windmolens vaak stil vanwege een overbelast net. Waarom kan die opgewekte energie niet gebruikt worden in Nederland?

Op dit moment zijn er enkele verbindingen met het stroomnetwerk van buurlanden. Deze verbindingen lopen via het hoogspanningsnetwerk. Aangezien dit net vol is, kan er ook geen energie uit Duitsland bij.

Welke mogelijkheden zijn er om de netwerkproblemen op te lossen?

Om netwerkproblemen op te lossen moet met name de energie infrastructuur uitgebreid worden. In het kader van de RES zijn hierover al gesprekken gevoerd met de lokale netbeheerder. Er is voor drie stations in de omgeving van het ATT-gebied opdracht gegeven voor uitbreiding voor 2025. Alternatieve oplossingen die het netwerkprobleem kunnen tegengaan zijn cablepooling, waarbij een windpark en zonnepark gezamenlijk eenzelfde netaansluiting delen, lokale opslag in batterijen of lokale op productie van waterstof.

Is het mogelijk dat de uitkomst van het gebiedsproces is een ander aantal windturbines gecombineerd met andere alternatieven?

In het ATT proces concentreren de gemeenten zich op de verkenning naar windenergie. Als blijkt dat, om welke redenen dan ook, realisatie niet mogelijk is dan is een vervolgstap om te kijken naar alternatieven, om de doelstelling alsnog in te vullen.

Verdeling lusten en lasten

Waar gaat de opgewekte energie uit het ATT-gebied naartoe? Hoe kunnen we voorkomen dat deze energie naar bijvoorbeeld grote datacenters gaat?

De opgewekte energie wordt in het elektriciteitsnet gevoed. Er is geen zeggenschap over wie de energie mag gebruiken. In het participatieproces kunnen wel afspraken gemaakt worden over lokaal eigendom en andere participatiemogelijkheden.

Waar gaat de opbrengst van de zonneparken in de omgeving naar toe (elektriciteit en financiële opbrengst)?

Dat hangt af van de toekomstige ontwikkelaar, de rol die omwonenden of andere lokale spelers daarin willen oppakken en de afspraken die in het participatieproces gemaakt gaan worden. Daarnaast streven we zoveel mogelijk naar ‘lusten en lasten lokaal’.

Kijk voor meer informatie over duurzaamheid in Twenterand op https://www.twenterand.nl/duurzaam-twenterand/.